Czy ekstrakcja zęba boli?
Wyrywanie zębów to temat, który budzi obawy u pacjentów. Zwłaszcza te dotyczące bólu. W niniejszym artykule postaramy się wyjaśnić, kiedy podczas usuwania zęba można odczuć dyskomfort i dlaczego część pacjentów w ogóle go nie doświadcza. Wskażemy też jakie kroki podjąć, aby zapewnić sobie komfort zarówno przed jak i po zabiegu.
Czy wyrywanie zęba boli?
W trakcie ekstrakcji pacjent może odczuwać jedynie ucisk czy rozpieranie, ale nigdy nie ból. Zabieg ten w zdecydowanej większości przypadków przeprowadza się bowiem w znieczuleniu miejscowym. W trudniejszych przypadkach stosuje się też sedację lub znieczulenie ogólne.
Subiektywne odczucia pacjenta i progi bólu
Zupełnie inną kwestią są subiektywne odczucia pacjenta. Odczuwanie bólu może być bowiem kwestią indywidualną, za co odpowiada połączenie czynników fizjologicznych oraz psychologicznych. Opracowania naukowe wyróżniają w tej dziedzinie trzy podstawowe progi bólu:
- Niski – obdarzone nim osoby odczuwają ból nawet przy stosunkowo słabych bodźcach. Ekstrakcja zęba przebiega u nich niekiedy w znieczuleniu ogólnym.
- Średni – dla osób tych wyrywanie zęba może być nieprzyjemnym doświadczeniem, ale nie określają go mianem ekstremalnego. Odczuwają typowy dla zabiegu ucisk, który należy określać jako dyskomfort. Po zabiegu wystarczą im zaś leki przeciwbólowe o przeciętnej sile.
- Wysoki – podczas zabiegu zgłaszają minimalny dyskomfort lub całkowity brak jakichkolwiek niedogodności.
Warto zaznaczyć, że percepcja bólu jest często kształtowana przez czynniki psychiczne. Wcześniejsze negatywne doświadczenia, stres, czy ogólna sytuacja psychiczna mogą zwiększać subiektywne odczucia bólu. Pozytywne nastawienie, techniki relaksacyjne, zaufanie do dentysty mogą zaś pomóc w jego złagodzeniu. Pomóc może również profesjonalne, holistyczne podejście stomatologa do pacjenta.
Czy usuwanie zęba mądrości boli bardziej niż zwykła ekstrakcja?
Usuwanie zęba mądrości nie boli bardziej niż zwykła ekstrakcja. Cały zabieg wykonywany jest także w znieczuleniu miejscowym, a w trudniejszych przypadkach również w sedacji lub narkozie. Pacjent w trakcie procedury odczuwa zatem jedynie ucisk lub rozpieranie.
Różnica polega jedynie na tym, że ósemki są trudniejsze do usunięcia i często wymagają nacięcia dziąsła, usunięcia fragmentu kości czy podziału zęba na części. To zaś sprawia, że zabieg trwa dłużej, a po jego zakończeniu pojawia się większy dyskomfort niż w przypadku pozostałych zębów. Częściej zdarzają się też opuchlizna i ograniczona ruchomość szczęki, które mogą utrzymywać się przez kilka dni.
Wyrywanie zęba bez znieczulenia
Wyrywanie zęba bez znieczulenia to sytuacja bardzo rzadka i stosowana wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach. Współczesna stomatologia opiera się bowiem na zapewnieniu pacjentowi jak największego komfortu. Najlepszym przykładem takiej sytuacji jest bardzo luźny mleczak. W tym przypadku jego usunięcie może być nawet mniej bolesne niż ukłucie igłą podczas podania znieczulenia. Dotyczy to także innych wyjątkowo prostych przypadków gdy ząb jest np. osłabiony chorobowo i niemal na niczym się już nie trzyma.
Niekiedy przeciwwskazaniem może być też alergia na środki znieczulające. Niemniej i tutaj znieczulenia nie podaje się tylko, pod warunkiem że procedura jest prosta i mało inwazyjna. W przeciwnym razie stosuje się odpowiednie zamienniki.
We wszystkich innych sytuacjach stosowanie znieczulenia jest koniecznością i standardem.
Kiedy pacjent zaczyna odczuwać ból po zabiegu?
Jak już wspomniano, sama ekstrakcja przebiega zwykle bez bólu dzięki zastosowaniu odpowiedniego znieczulenia. Warto jednak zaznaczyć, że jest to zabieg inwazyjny, a sam środek przestaje działać po kilku godzinach. Naturalnym tego efektem jest więc pojawienie się dyskomfortu, a niekiedy i bólu. Etapy rekonwalescencji można zaś podzielić na kilka okresów:
- Pierwsze kilka godzin po zabiegu – ból jest jeszcze słabo odczuwalny lub nieodczuwalny ze względu na działanie znieczulenia miejscowego.
- Do 48 godzin po zabiegu – to zazwyczaj moment największego dyskomfortu. Mogą pojawiać się ból, obrzęk, tkliwość i delikatne krwawienie. W tym okresie można łagodzić odczucia lekami przeciwbólowymi, które zaleci lekarz.
- 2–3 dni po zabiegu – ból powinien stopniowo ustępować, zwłaszcza jeśli stosuje się do zaleceń. Nadal jednak można stosować środki przeciwbólowe.
- 4–7 dni po zabiegu – dolegliwości bólowe zazwyczaj znacznie się zmniejszają. Obrzęk może ustępować, a powrót do normalnych czynności jest coraz łatwiejszy.
- Tydzień do dwóch tygodni po zabiegu – większość pacjentów nie odczuwa już praktycznie żadnego bólu, chociaż okolica zabiegowa może być wciąż nieznacznie wrażliwa.
Jak długo trwa ból po ekstrakcji?
Ból po usunięciu zęba jest najintensywniejszy w pierwszych 24–48 godzinach. I choć potem stopniowo maleje, może trwać od kilku dni do nawet dwóch tygodni.
Jak łagodzić dyskomfort?
Po ekstrakcji zęba lekarz zawsze przedstawia pacjentowi szczegółowe zalecenia pozabiegowe. Ich przestrzeganie to podstawa udanego i szybkiego pozbycia się dyskomfortu, czy bólu. Mogą one obejmować:
- chłodne okłady na zewnątrz policzka przez około 10–20 minut co kilka godzin;
- po upływie doby od zabiegu delikatnie płukanie jamy ustnej roztworem z solą;
- stosowanie środków przeciwbólowych z grupy NLPZ, jak ibuprofen;
- ograniczenie palenia papierosów i spożywania alkoholu;
- odpoczynek z uniesioną głową i unikanie wysiłku fizycznego przez minimum 24 godziny.
Kiedy ból po ekstrakcji wymaga wizyty kontrolnej?
Nawet jeśli ekstrakcja zęba przebiegła bez problemów, rekonwalescencja niekiedy może sprawiać problemy. Jeśli ból po zabiegu utrzymuje się dłużej niż 10 dni, albo znacząco się nasila, należy udać się na wizytę kontrolną. Częstą jego przyczyną jest suchy zębodół. W takim przypadku stomatolog wdraża specjalistyczne leczenie, które ograniczy nieprzyjemne dolegliwości. Do wizyty skłonić powinny również mrowienie, zwiększający się po kilku dniach obrzęk, gorączka, odczuwalny nieprzyjemny zapach z ust, czy zwiększające się trudności z ich otwieraniem.
Podsumowanie
Dzięki nowoczesnym technikom znieczulania wyrywanie zęba jest zabiegiem komfortowym i bezbolesnym. Ważne jest jednak, aby po zabiegu stosować się do zaleceń lekarza, co pozwoli na szybkie i bezproblemowe gojenie się rany. Ból poekstrakcyjny z pewnością złagodzą zalecone przez stomatologa leki przeciwbólowe.
Data publikacji:
Autor:
Dr n.med. Aaron Basir

