img 7160

Co to jest i jak wygląda ekstrakcja zęba?

Ekstrakcja zęba to jeden z powszechnie wykonywanych zabiegów stomatologicznych. Mimo to u wielu pacjentów nadal budzi lęk. Często niesłusznie, bo przy obecnych standardach może przebiegać szybko, sprawnie i praktycznie bezboleśnie. Poniżej wyjaśniamy dokładnie, czym jest ekstrakcja zęba, jakie są jej rodzaje oraz jak wygląda cały zabieg. Czy rzeczywiście trzeba się go obawiać? Czy może jednak usunięcie zęba wcale nie jest takie straszne?

Czym jest ekstrakcja zęba?

Ekstrakcja zęba to zabieg stomatologiczny, podczas którego ząb jest usuwany z zębodołu – czyli zagłębienia w kości szczęki lub żuchwy. Wykonuje się ją tylko w ostateczności gdy inne metody leczenia nie przynoszą efektów. Może dotyczyć zarówno zębów jednokorzeniowych, jak i wielokorzeniowych.

Sprawdź również: Kiedy przeprowadza się ekstrakcję zęba, a kiedy nie wolno tego robić?

Całość zazwyczaj rozpoczyna podanie znieczulenia miejscowego, które eliminuje ból i sprawia, że pacjent odczuwa jedynie lekki nacisk lub delikatne pociąganie. Następnie lekarz za pomocą specjalnych narzędzi – najpierw dźwigni, później kleszczy ekstrakcyjnych – stopniowo luzuje ząb. Po uzyskaniu odpowiedniego stopnia ruchomości ząb jest powoli i ostrożnie usuwany w całości.

Rodzaje ekstrakcji zęba

Sposób przeprowadzenia ekstrakcji zależy głównie od tego, w jakim stanie jest ząb, a także jak jest umiejscowiony w jamie ustnej. Wyróżniamy dwa najważniejsze typy ekstrakcji – prostą i chirurgiczną.

Ekstrakcja prosta

Prosta ekstrakcja zęba to podstawowy, najmniej inwazyjny typ usunięcia zęba. Najczęściej dotyczy siekaczy, kłów i przedtrzonowców, a rzadziej zębów trzonowych. Nie wymaga nacinania dziąsła ani odsłaniania zęba chirurgicznie. Przeprowadza się ją w przypadkach, gdy:

  • korona zęba jest w całości wyrżnięta i dobrze widoczna nad dziąsłem;
  • korzenie są zachowane w całości i nieuszkodzone;
  • ząb nie jest zatrzymany, złamany, zrośnięty z kością ani objęty stanem zapalnym.

Jak wygląda przebieg ekstrakcji prostej?

Po podaniu znieczulenia stomatolog odczekuje chwilę, aby preparat zaczął działać i pacjent nie odczuwał dyskomfortu. W dalszej kolejności wprowadza dźwignię między ząb a kość, by stopniowo poluzować ząb. Kiedy ząb jest już odpowiednio rozchwiany, chwytany jest kleszczami i powoli wyciągany ruchem obrotowym lub wahadłowym. Po usunięciu zęba miejsce zostaje starannie oczyszczone. Jeśli to konieczne, na ranę zakłada się również opatrunek.

Chirurgiczna ekstrakcja zęba

Chirurgiczna ekstrakcja jest bardziej złożoną procedurą, wymagającą nacięcia dziąsła i odsłonienia zęba. Stosuje się ją w sytuacjach, kiedy to jego stan uniemożliwia przeprowadzenie prostej ekstrakcji. Wykonywana jest najczęściej w takich przypadkach:

  • Ząb zatrzymany – gdy ząb nie wyrżnął się całkowicie i pozostaje pod powierzchnią dziąsła lub w kości.
  • Ząb złamany poniżej linii dziąsła – złamanie utrudnia uchwycenie zęba narzędziami, co wymaga nacięcia dziąsła.
  • Nieregularny kształt korzeni – tworzą one ryzyko uszkodzenia struktur anatomicznych podczas usuwania zębów.

Jak wygląda przebieg ekstrakcji chirurgicznej?

Zabieg rozpoczyna się od podania znieczulenia miejscowego. Później stomatolog wykonuje małe nacięcie dziąsła i, o ile to konieczne, odwarstwia je, aby uzyskać dostęp do kości. W niektórych sytuacjach konieczne może być usunięcie niewielkiego fragmentu kości otaczającej ząb. Jeśli ząb lub jego korzenie są szczególnie problematyczne do usunięcia w całości, dzielone są na znacznie mniejsze części i usuwane osobno.

Po ekstrakcji jama zębodołowa musi zostać dokładnie oczyszczona i przepłukana. Rana jest przeważnie zszywana, aby wspomóc gojenie. Na koniec zakładany jest opatrunek uciskowy, a pacjent otrzymuje dokładne zalecenia dotyczące pielęgnacji miejsca po zabiegu.

Kiedy i jakie rodzaje znieczulenia stosuje się przy wyrywaniu zębów?

Znieczulenie ma na celu całkowite zniesienie bólu w trakcie zabiegu usunięcia zębów. Dobór jego odpowiedniego rodzaju jest zależny od umiejscowienia zęba, stopnia zaawansowania zabiegu oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. W większości przypadków wystarczające jest znieczulenie miejscowe, lecz przy bardziej zaawansowanych procedurach mogą być stosowane również te ogólne. Najczęściej spotykane rodzaje znieczuleń to:

  • Znieczulenie nasiękowe – stosowane w przypadku ekstrakcji zębów jedno- lub dwukorzeniowych, głównie w szczęce. Polega na podaniu środka znieczulającego bezpośrednio w pobliżu zęba.
  • Znieczulenie przewodowe – rekomendowane przy usuwaniu zębów z żuchwy, najczęściej trzonowych, gdzie dostęp do nerwów wymaga głębszego działania środka znieczulającego. Blokuje przewodnictwo nerwowe w całym obszarze.
  • Znieczulenie śródwięzadłowe – stosowane sporadycznie, zazwyczaj jako uzupełnienie standardowego znieczulenia, gdy działanie innych metod zawodzi.
  • Sedacja lub znieczulenie ogólne – stosowane bardzo rzadko, głównie u pacjentów z silnym lękiem lub w przypadku skomplikowanych, wieloetapowych zabiegów. Wymagają obecności anestezjologa.

Najtrudniejsze zęby do usunięcia

Stopień trudności ekstrakcji zależy od umiejscowienia zęba, jego budowy anatomicznej oraz stanu otaczających tkanek. Największe wyzwania stanowią zęby, które nie są widoczne w jamie ustnej lub znajdują się nieopodal ważnych struktur anatomicznych. Zabieg w takich przypadkach wymaga jeszcze większej staranności. Najtrudniejsze zęby do usunięcia to:

  • Zęby zatrzymane – znajdują się w kości i nie przebiły się przez dziąsło. Wymagają wykonania nacięcia, usunięcia fragmentu kości i nierzadko dzielenia zęba na części.
  • Zęby wielokorzeniowe – ich korzenie są rozbudowane, zakrzywione lub rozstawione pod nietypowym kątem. Usunięcie ich w całości jest bardzo trudne.
  • Zęby mądrości dolne – zazwyczaj rosną pod kątem lub są położone głęboko w kości, blisko nerwu zębodołowego. Taka lokalizacja znacznie zwiększa ryzyko powikłań.

Co warto wiedzieć przed zabiegiem?

Ekstrakcję zęba zawsze poprzedza konsultacja z lekarzem. W jej trakcie należy poinformować go o wszystkich przyjmowanych lekach, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, oraz o chorobach przewlekłych takich jak cukrzyca, nadciśnienie czy problemy z krzepliwością krwi. Zazwyczaj stomatolog zleca też wykonanie zdjęcia RTG, które pozwala ocenić kształt korzeni i położenie zęba – w trudniejszych przypadkach może być konieczna również tomografia komputerowa.

W dniu zabiegu przede wszystkim należy zadbać o higienę jamy ustnej. Na około godzinę przed wizytą zaleca się zjeść lekki posiłek i dobrze nawodnić organizm – po ekstrakcji przez kilka godzin nie będzie to możliwe. Jednocześnie należy unikać palenia papierosów i spożywania alkoholu co najmniej 24 godziny przed planowaną procedurą. Dobrze jest także zaplanować dzień tak, by po zabiegu mieć czas na odpoczynek i regenerację. W razie stosowania silniejszego znieczulenia warto też zapewnić sobie obecność osoby towarzyszącej, która pomoże wrócić do domu.

Co dentysta robi z wyrwanym zębem?

Po usunięciu ząb nie wraca do pacjenta, chyba że ten wyraźnie o to poprosi. Przeważnie jest traktowany jako odpad medyczny. Oznacza to, że trafia do pojemnika przeznaczonego do utylizacji materiałów biologicznych. W przypadku podejrzenia zmian chorobowych lub wątpliwości diagnostycznych ząb może zostać wysłany do dodatkowego badania histopatologicznego.

Podsumowanie

Ekstrakcja zęba to zabieg, w trakcie którego ząb jest usuwany z zębodołu. Wykonuje się ją tylko wtedy, gdy inne metody leczenia są nieskuteczne. Może przyjąć formę prostą – bez nacinania dziąsła, lub chirurgiczną, gdy ząb jest np. zatrzymany, złamany poniżej linii dziąsła albo ma nietypowe korzenie. Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, a w trudniejszych przypadkach przewodowym lub ogólnym. Najtrudniejsze do usunięcia są zęby mądrości dolne, zatrzymane oraz wielokorzeniowe. Przed zabiegiem należy poinformować lekarza o stanie zdrowia i przyjmowanych lekach, a także zadbać o higienę i lekki posiłek.

Data publikacji: